Üvez ağacı kaç yılda meyve verir?

Üvez ağacı nerede yetişir?

Türkiye’de doğal hayatta üzev ağaçları yetişir. Bu üvez ağaçları daha çok yabani yaşam için çok büüyk önem arz etmektedir. Üvez ağacının anavatanı Avrupa, Kuzey Afrika, Türkiye ve Kafkasya olarak kabul edilir. Çeşitli hayvanların da yiyecek ihtiyaçlarını karşılamaktadır. Üvez meyveleri, hem yabanıl yaşam hem de insan için besin kaynağı oluşturur. S. domestica meyve üretimi amacıyla yetiştirilir. Kuzeybatı Anadolu’da tanınır ve tüketilir. Üvezin, toprak ve su isteği açısından azla yetindiği düşünülürse, atıl tarım alanlarında alternatif ürün olarak kullanılabilir. Ak üvez ise dağ köylerinde, doğal ortamdan toplanıp meyve olarak tüketilir. Ayrıca, iyi bir ıslah çalışmasıyla da ürün kalitesini yükseltmek mümkündür. Üvezlerin çeşitli organlarından modern tıp ve alternatif tıpta yararlanılıyor. Üvez meyve ve yaprakları kabızlığa etkilerinden dolayı dahilen; yaprakları halk arasında şeker hastalıklarına karşı kullanılır ve laboratuar deneyleri de kan şekerini düşürücü etkiye sahip olduğunu göstermiş durumdadır.

Üvez ağacı özellikleri nelerdir?

Üvez cinsi; kışın yaprağını döken, farklı boylarda (3-25 m.), Gülgiller (Rosaceae) ailesine ait orman ağaçlarını içerir. Çiçekler, bileşik yalancı şemsiye şeklinde olup erkek ve dişi organlar aynı çiçekte yer alır. Hem olumsuz koşullara dayanıklı hem de tüm mevsimlerde estetik olan üvez ağacı cinsinin (Sorbus), ülkemizde doğal olarak yayılım gösteren 17 taksonu var. Üvez (S. domestica),
akçaağaç yapraklı üvez (S. torminalis), kuş üvezi (S. aucuparia), ak üvez (S.
umbellata) en önemli türlerdir.

Üvez ağacının yabani hayata katkıları

“Sorbus” sözcüğü Latince “sorbum”dan gelir ve “meyve” demektir.
S.acuparia taksonunda sıfat olarak kullanılan “acuparia” sözcüğü de kuşlar
tarafından çok sevilen türlerin meyvelerini ifade eder. Doğal ortamda üvez
tohumları, meyvelerin olgunlaşmasından sonra kuşlar (karatavuk, cırrık) ve
diğer canlılar (sincap, insan, ayı vb) tarafından yenir. Tohumlar, bu canlıların
sindirim sisteminden geçerek, dışkılarıyla çimlenme ortamına taşınır. Üvez
çiçekleri böcekler tarafından döllendikleri gibi, uçma organları olmayan
tohumları da, hayvanlar tarafından yayıldıkları için biyolojik çeşitlikte (fauna)
önemli yere sahiptir.

Türkiye’de üvez ağacı

Üvez çok değişik toprak ve iklim koşullarında yetişebildiği gibi hava
kirliliğine de dayanıklıdır. Ak üvez, yüksek dağ kuşağında önemli bir erozyon
kontrolü bitkisi; akçaağaç yapraklı üvez de çok değerli olan kerestesi nedeniyle
çok makbul bir orman ürünüdür. Buna bağlı olarak, endüstriyel
ağaçlandırmaların önemli bir ağacıdır. Genellikle yaz aylarında çiçek açması,
arıcılık açısından da önemlidir.

üvez ağacı

Önemli Üvez Türleri Nelerdir?

Üvez (S. domestica): 20 m. boyunda; beyaz çiçekli; meyvesi armut biçimde (2,2
cm); sarım-tırak-kırmızı renkli ve üzeri kırmızı benekli; yaprak tüysü. Orta ve Batı Karadeniz ile Marmara Bölgesinde, ayrıca Hatay yöresinde 100 ile 1000 metreler arasında yayılır.
Akçaağaç yapraklı üvez (S. torminalis): 20-25 m boyunda yuvarlak tepeli bir
ağaçtır. Tomurcuklar yeşil ve tüysüz, genç sürgünleri tüylüdür. 6.5-12 cm boyunda, 5-11 cm enindeki yapraklar genellikle 3-5 lopludur. Fakat çok değişik formlar gösterirler. Yaprakların üst yüzü açık yeşil, alt yüzü önceleri tüylü sonra çıplaktır. Çiçekler beyaz renklidir. 20-60 çiçek bir araya gelerek bileşik yalancı şemsiye tipi kurul oluşturur. Zeytin büyüklüğündeki meyve önceleri yeşil, olgunlaşınca açık kahverengidir. Avrupa, Kuzey Afrika, Türkiye ve Kafkasya’da doğal yetişir. Odunu mobilyacılıkta kullanılmaktadır. Meyvesi yaban hayatı için önemlidir.
Kuş üvezi (S. aucuparia) : 20 m. boyunda; beyaz çiçekli; meyve küre biçiminde (0,6- 1,1 cm); kırmızımtırak rengi, yaprak tüysü olup; Anadolu’nun güneyi hariç diğer bölgelerde 1000-2800 metreler arasında yayılış gösterir. Çok çeşitli toprak tiplerinde yetişebilir ve gölgeye tahammüllüdür.
Ak üvez (S. umbellata) : 6 m. boyunda çoğunlukla çalı formunda, beyaz çiçekli, küre biçiminde meyve (0,6-1,6 cm.); koyu kırmızı renkli; yaprak geniş yumurta
biçiminde. Anadolu’nun tamamında 100-2800 metreler arasında yayılır. Bol
ışıklı, sığ ve taşlı yamaçlar üzerinde küçük kümeler halinde bulunur. Kaynak Üvez >>