Sığla ağacı Türkiye’de nerede yetişir?

Ekim 12, 2021

Sığla ağacı ne kadar zamanda büyür? Sığla ağacının özellikleri nedir? Sığla ağacı nasıl bir ağaçtır? Akgünlük ağacı Türkiye’de nerede yetişir? Sığla ağacı nerede bulunur? Sığla ağacı ne işe yarar? Sığla yağı ne işe yarar? Liquidambar Orientalis ne işe yarar? Anadolu Sığla Ağacı Liquidambar orientalis Miller bugün için doğal yayılış alanlarının kuzey sınırı Çine’nin güneyinde Çine çayı boyunca; güney sınırı Eşen çayının denize yakın kısımlarında ; doğu sınırı Silifke ve batı sınırı da Bodrum dolaylarına kadar olan bölgede oluşturur.

Sığla Ağacı Hangi İllerde Yetişir?

Doğal olarak özellikle Köyceğiz ve Dalaman deltasıyla, Marmaris ve Fethiye ilçelerinin kıyı düzlüklerinde mesçereler halinde bulunur. Denize dik yönde uzanan Dalaman vadisinin Akdeniz iklimi etkisini içerilere kadar taşıması nedeniyle Acıpayam yakınlarına kadar sokulur. Acıpayam yöresi, türün aynı zamanda denizden en uzak ve en yüksek yayılış yerini oluşturur. Anadolu Sığla Ağacı 20m’ye kadar boylanabilen geniş tepeli, çok dallı ağaçtır. 200 ile 300 yıl kadar yaşayabilir. Dallar kalındır, kabuk koyu renkte olup derince yarıkları vardır.

sığla ağacı yaprağı

Sığla Yağının Faydaları Nelerdir?

Sığla yağı iyi bir antiseptik ve parazit öldürücüdür. Pomat ve yakı halinde uyuz, mantar gibi cilt hastalıklarında yararlıdır. Mide yaralarının iyileştirilmesinde de kullanılmaktadır. Vücuttaki yaraların iyileştirilmesinde ise sığla yağının yara olan yere sürülmesi suretiyle kullanılmaktadır. Böylelikle yara izi kalmadan deri iyileşmektedir. Sığla ormanları içinde koyu gölgesi ve yaydığı koku nedeniyle insanlara huzur vermektedir.

Sığla Yağı Nasıl Üretilir?

Sığla yağı elde etme işlemi, ağaç gövdesine dikey olarak açılan damarların sıyrılmasıyla oluşan kapçık ve yağın toplanması, kaynatılması ve preslenmesinden oluşur.
Üretim yapılacak sahadaki üretim ağaçları Orman İşletme Şefi tarafından damga ve boya ile işaretlenerek belirlenir. Bu belirlemede göğüs çapının 15 cm den büyük, ağacın yanmamış, sıhhatli ve mantarlaşmamış olmasına dikkat edilir.
Sığla yağı çıkarma işlemi, çevre orman köylerinden gelen ve bu işi bilen işçiler tarafından yapılır.

Sığla yağı üretimine, Mart ayı sonuna doğru kabuk sıyırma işlemi ile başlanır. Ağaçta, 50-70 cm. yüksekliğinde, 10 cm genişliğinde olmak üzere ağacın dış kabuk kısımları yontulur. Bu işleme “kızartma, kızıllatma” denir.
Kızartma işleminden sonra bir ay beklenilerek Nisan ayı sonu ve Mayıs ayı başlarında kızıllatma yapılan tabak boyunca 4-5 cm genişliğinde, 3-4 mm. derinliğinde damar açılır. Bu işleme “göz çekme” denir.
Damar açıldıktan 1-2 hafta sonra yara sathında oluşan ve “sur” adı verilen yara sathı kaşıkla sıyrılarak alınır. Sur, siyahımsı renkte bir tabakadır.

sığla ağacı nerede yetişir, sığla ağacı resmi

Sur alma işlemleri Haziran ayının ilk haftasında tamamlanır. Üretime, sur alma işleminden 15-20 gün sonra damarların yağ dolmasıyla başlanır. Damarlarda biriken yağ ve kabuk yongaları, damar boyutları değiştirilmeden yine kaşık denilen aletle sıyrılarak alınır. “Sur arkası” ismi verilen bu işlem Temmuz ayı başında bitirilir.
Her 15 günde bir kaşıkla yara üzerinde biriken sığla yağı sıyrılarak “margun”adı verilen kıl torbalara toplanır. “Sefer” adı verilen bu işleme Ekim ayı başına kadar devam edilir.

Ekim ayı sonu ile Kasım ayı ortalarına kadar damarlarda toplanan ve ağacın dip kısımlarına akan, kabuk aralarına sızan ve “karakap” denilen düşük kaliteli yağ da toplanır ancak diğer yağ ile karıştırılmaz. Kıl torbalarda toplanan yonga ve yağ karışımı, kaynayan kazandaki sıcak suya konularak 2-3 dakika kadar kaynatılır. Kaynatılan yonga ve yağ karışımı ürün prese taşınır. Presleme sonrasında bir miktar su ve yağ karışımı bir oluk vasıtasıyla giriş kısmında süzgeç bulunan beton havuzlara alınır. Havuzda yağın üzerinde toplanan su, amaca uygun bir oluk ya da düzenek vasıtasıyla dışarıya alınır. Havuzda bulunan sığla yağı, Orman İşletme şefinin nezaretinde teneke kutulara doldurulup ağızları sıkıca kapatılarak Orman idaresinin tespit edeceği depolara nakledilir.

Sığla Yağının Faydaları Nelerdir?

  1. Sığla yağı, Muğla’da bitkilere dayalı geleneksel tedaviler kapsamında ülser, gastrit, reflü gibi mide ya da bağırsak rahatsızlıklarında, üst yolunum yolu hastalıklarında, insan ya da hayvanlardaki cilt hastalıklarında, kesi, yara ve yanıklarda kullanılır.
  2. Eskiden sünnet olan çocuklarda yara iyileştirici olarak kullanılmıştır. Sığla ağacı çevresinde yaşayan hayvanların bile yaralarını, ağaçtan akan balzama sürerek iyileştirdikleri söylenir.
  3. Sığla yağı, sözü edilen geleneksel uygulamalar dışında dünyada özellikle parfümeri ve ilaç endüstrisinde önemli bir yere sahiptir. Sabunculukta kullanılır.
  4. Sığla yağı üretimi sırasında elde edilen günlük kabuğu, köz parçası üzerine atmak suretiyle buhur olarak mevlitlerde, ölü evlerinde, inanç ve ibadet merkezlerinde kullanılır.
  5. Sığla ağacının baharda filizlenen taze, küçük yapraklarından haşlandıktan sonra kavurmak suretiyle yemek yapılır.
    Sığla ağaçlarının bulunduğu piknik alanları da yaz günlerinde serin ve temiz hava almak isteyenlerin önemli uğrak yerlerinden biridir.